Postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia
- Prawo
cywilne
- Kategoria
postanowienie
- Klucze
bezskuteczność, dług, interes prawny, księga wieczysta, ochrona prawn, postanowienie, roszczenie, rozstrzygnięcie, sąd okręgowy, umowa darowizny, zabezpieczenie
Postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia jest dokumentem, który określa warunki i zobowiązania dotyczące udzielenia zabezpieczenia majątkowego pomiędzy stronami umowy. Zabezpieczenie to może mieć formę np. hipoteki, zadatku lub poręczenia. W treści dokumentu określane są szczegóły dotyczące rodzaju zabezpieczenia, jego wartości oraz warunków jego ustanowienia i zwrotu.
Sygn. akt I Ns 123/23 dnia 15 maja 2023 r.
POSTANOWIENIE
Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny Sygn. akt I Ns 123/23 w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Anna Kowalska
po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2023 r. w Warszawie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa Jana Nowaka
przeciwko Adamowi Wiśniewskiemu
o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną
postanawia:
udzielić zabezpieczenia roszczeniu powoda Jana Nowaka o uznanie za bezskuteczną w stosunku do powoda umowy darowizny z dnia 10 marca 2023 r. zawartej przed notariuszem Marią Zielińską, Rep. A nr 1234/2023, na mocy której Tomasz Nowak dokonał na rzecz pozwanego Adama Wiśniewskiego darowizny przysługującego mu udziału w nieruchomości położonej w Krakowie, ul. Kwiatowa 12, dla której Sąd Rejonowy w Krakowie prowadzi księgę wieczystą KR1A/00123456/7 poprzez wpisanie ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu w dziale III w/w księgi wieczystej - do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.
UZASADNIENIE
Powód wniósł o uznanie za bezskuteczną w stosunku do powoda umowy darowizny z dnia 10 marca 2023 r. zawartej przed notariuszem Marią Zielińską, Rep. A nr 1234/2023, na mocy której Tomasz Nowak dokonał na rzecz pozwanego Adama Wiśniewskiego darowizny przysługującego mu udziału w nieruchomości położonej w Krakowie, ul. Kwiatowa 12, dla której Sąd Rejonowy w Krakowie prowadzi księgę wieczystą KR1A/00123456/7. Powód wniósł również o zabezpieczenie powództwa przez wpis we wskazanej księdze wieczystej ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu.
Powód wskazał, iż wobec brata pozwanego - Tomasza Nowaka posiada wierzytelność w kwocie 150 000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia zapłaty wraz z kosztami sądowymi w kwocie 1 500 zł i kosztami zastępstwa procesowego w kwocie 3 600 zł wynikającą z nakazu zapłaty Sądu Okręgowego w Warszawie I C 567/22 oraz kwotą 2 000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania za drugą instancję zasądzonych wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Podstawę wydania nakazu zapłaty w sprawie stanowiła zaś zawarta przez powoda z Tomaszem Nowakiem umowa pożyczki z dnia 5 listopada 2021 r.
Na podstawie trzeciego tytułu wykonawczego powód prowadził egzekucję przeciwko Tomaszowi Nowakowi, która została umorzona wobec bezskuteczności egzekucji. Tomasz Nowak złożył również w dniu 20 kwietnia 2023 r. wykaz majątku, z którego wynika, iż dłużnik nie posiada żadnych środków, z których można by było zabezpieczyć wierzytelność powoda. W toku postępowania egzekucyjnego, powód powziął wiadomość, iż Tomasz Nowak wyzbył się całego swojego majątku i dokonał darowizny na rzecz swojego brata Adama Wiśniewskiego, na skutek czego stał się niewypłacalny w wyższym stopniu. Powód wskazał, iż pozwany jako brat dłużnika nie może skutecznie zarzucać, że nie wiedział o działaniu dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, nadto powodowi przysługuje ochrona z art. 528 k.c.
Wniosek o udzielenie zabezpieczenia powód uzasadnił tym, iż w księdze wieczystej obejmującej darowany udział w nieruchomości widnieje wpis o poddaniu się przez pozwanego dobrowolnej egzekucji z nieruchomości, nadto nieruchomość ta jest obciążona hipoteką. W wyniku jej sprzedaży powód utraciłby zatem możliwość zaspokojenia.
Sąd zważył, co następuje:
Wniosek powoda o udzielenie zabezpieczenia zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 730 k.p.c. w każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać udzielenia zabezpieczenia. Sąd może udzielić zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania. Udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Przy wyborze sposobu zabezpieczenia sąd uwzględni interes stron w takiej mierze, aby uprawnionemu zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego nie obciążać ponad potrzebę (art. 7301 k.p.c.).
Zdaniem Sądu, powód w sposób należyty uprawdopodobnił istnienie roszczenia o uznanie umowy darowizny udziału w nieruchomości za bezskuteczną w stosunku do powoda w oparciu o przepisy art. 527 k.c. i n. (actio pauliana). Powód prawidłowo powołał się przy tym na przesłanki wystąpienia ze skargą pauliańską, wskazując na działanie Tomasza Nowaka ze świadomością pokrzywdzenia powoda jako wierzyciela oraz zaistniałą w następstwie darowizny niewypłacalność dłużnika w wyższym stopniu niż przed zawarciem umowy, jak również w świetle przytoczonych przez siebie okoliczności wskazał na domniemanie z art. 527 § 3 k.c. oraz wzmożoną ochronę wierzyciela wynikającą z art. 528 k.c.
Precyzyjne ustalenie okoliczności stanowiących podstawę roszczenia powoda będzie niewątpliwie przedmiotem postępowania dowodowego w sprawie. Jakkolwiek, na podstawie twierdzeń jedynie strony powodowej nie sposób wiążąco wypowiedzieć się co do zasadności powództwa, to jednak w przytoczonym przez powoda stanie faktycznym uprawdopodobnienie jego roszczenia nie może budzić wątpliwości.
W ocenie Sądu powód uprawdopodobnił również istnienie interesu prawnego w rozumieniu art. 730¹ k.p.c., albowiem brak zabezpieczenia w sytuacji uwzględnienia powództwa skutkowałby daleko idącymi konsekwencjami dla powoda. Niewątpliwie bowiem, gdyby pozwany zdecydował się na zbycie nieruchomości objętej pozwem, osoba, która nabyłaby jego prawa, działałaby w ramach rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, wobec czego nabycie to pozostawałoby w pełni skuteczne, zaś powód pozbawiony byłby możliwości zaspokojenia swoich roszczeń. Nie sposób bowiem zakładać, iż nabycie nieruchomości przez kolejną osobę trzecią każdorazowo nastąpi w korzystnych dla wierzyciela warunkach wynikających z art. 531 § 2 k.c. Zdaniem Sądu zatem, okoliczności sprawy wskazują na to, iż brak zabezpieczenia w niniejszej sprawie poważnie uniemożliwi bądź utrudni osiągnięcie celu postępowania w niniejszej sprawie.
Jako, że powód dochodzi zabezpieczenia roszczeń niepieniężnych, należy wskazać, że katalog sposobów zabezpieczenia w tego rodzaju sprawach pozostaje otwarty, jednakże wpisanie ostrzeżenia w księdze wieczystej zostało przykładowo wymienione w art. 755 § 1 pkt 5 k.p.c. W ocenie Sądu, wskazany przez powoda sposób zabezpieczenia uznać należy za odpowiedni. Stosowne ostrzeżenie o toczącym się postępowaniu wyłącza bowiem rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych, umożliwiając tym samym, w razie uwzględnienia powództwa, osiągnięcie przez uprawnionego pożądanego efektu. W ocenie Sądu, taka forma zabezpieczenia uwzględnia interesy stron we właściwym stopniu, w szczególności nie obciąża pozwanego ponad miarę.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, uznając roszczenie powoda za uprawdopodobnione, na mocy art. 730¹ § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 755 § 1 k.p.c., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Podsumowując, postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia jest istotnym dokumentem regulującym kwestie związane z zabezpieczeniem majątkowym w ramach umowy. Precyzyjnie określa ono prawa i obowiązki stron oraz warunki udzielenia i ewentualnego zwrotu zabezpieczenia.